1. Potentiële problemen bij incontinentie
Incontinentie kan leiden tot verschillende problemen die zowel fysiek als psychosociaal van aard zijn.
| Probleem | Omschrijving |
|---|---|
| Schaamte en verlies van zelfrespect | Patiënten voelen zich vaak beschaamd, wat hun zelfbeeld negatief beïnvloedt. |
| Relatiestoornissen | Problemen binnen het gezin, zoals seksuele problemen, fixatie op plassen en plasgeur. |
| Sociaal isolement | Door angst voor "ongelukjes" vermijden zorgvragers sociale contacten en verlaten minder het huis. |
| Smetten en vochtletsels | Door voortdurende huidirritatie veroorzaakt door urine ontstaan vaak huidproblemen. |
| Urineweginfecties | Urine op lichaamstemperatuur is een ideale broedplaats voor micro-organismen, wat opstijgende bacteriële infecties kan veroorzaken. |
| Uitdroging | Zorgvragers kunnen minder gaan drinken om urineren te vermijden, wat uitdroging tot gevolg kan hebben. |
Incontinentie-geassocieerde dermatitis (IAD): definitie
Incontinentie-geassocieerde dermatitis (IAD) is een lokale ontsteking van de huid die ontstaat door langdurige blootstelling aan urine en/of ontlasting. Deze aandoening komt uitsluitend voor bij personen met incontinentie.
1. Kenmerken van IAD
- Symptomen: roodheid van de huid, met of zonder erosies of open wonden.
- Oorzaak: chronische vochtigheid veroorzaakt door incontinentie leidt tot huidirritatie en maceratie (verweking van de huid).
Belangrijk: IAD is een directe reactie van de huid op incontinentie en manifesteert zich als een ontstekingsproces.
Observaties van incontinentie-geassocieerde dermatitis
1. Observaties van incontinentie-geassocieerde dermatitis (IAD)
IAD ontstaat door contact met urine of feces, wat leidt tot huidbeschadiging op specifieke plaatsen.
| Kenmerk | Beschrijving |
|---|---|
| Oorzaak | Contact met urine en/of feces, die een bijtend effect hebben op de huid |
| Plaats | Bilnaad, stuit, labia, scrotum – plekken waar vocht langdurig in contact komt met de huid |
| Vorm | Diffuse (verspreide) laesies, soms met gekartelde randen of kopieletsels (meerdere kleine plekken) |
| Diepte | Altijd oppervlakkig: alleen de bovenste huidlaag is beschadigd |
| Necrose | Nooit aanwezig |
| Wondranden | Slecht afgebakend, vaag en onregelmatig |
| kleur | wegdrukbare of niet wegdrukbare roodheid, verschillende kleuren van roze tot donkerrood. nooit egaal (nooit effen) |
> IAD kenmerkt zich door oppervlakkige, diffuse huidbeschadigingen zonder necrose, veroorzaakt door langdurig contact met urine of feces.
Preventieve maatregelen bij incontinentie-geassocieerde dermatitis
1. Preventieve maatregelen bij incontinentie-geassocieerde dermatitis (IAD)
Risicopatiënten
- Alle incontinente patiënten lopen risico op IAD.
- Bij diarree of meerdere risicofactoren: huid meerdere keren per dag controleren.
- Bij andere incontinente patiënten: minstens dagelijks huid observeren.
2. Huidverzorging: twee essentiële stappen
| Stap | Doel | Aanpak en producten |
|---|---|---|
| 1. Reinigen | Verwijderen van urine/faeces zonder de huid te beschadigen | - Reinigingsschuim of spoelvrije reinigers<br>- Indien water en zeep: pH-neutrale zeep, deppend drogen, geen ruwe handdoeken |
| 2. Beschermen en hydrateren | Voeden en beschermen van de huid tegen irritatie | - Leave-on producten op basis van dimethicone (bv. Cavilon® crème)<br>- Alternatieven: Avène® Cicalfate crème, Bepanthen®<br>- Correct aanbrengen: zachtjes inmasseren, transparante laag |
Belangrijk: Dagelijkse observatie en correcte huidverzorging met reiniging en bescherming zijn cruciaal om IAD te voorkomen.